🌿 એપીએમસી તેલંગાણા (કૃષિ ઉપજ મંડી) માં વેપાર અને વેચાણ માટેની સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા

તેલંગાણાની ખેતી લાલ રેતાળ લોમ માટી (ચલકા જમીન) અને કાળી કપાસની જમીન પર નિર્ભર છે, જેમાં ફળદ્રુપતા જાળવવા ચોક્કસ પોષણ વ્યવસ્થાપન જરૂરી છે. કપાસ, લાલ મરચાં, મકાઈ, ડાંગર અને હળદર જેવા મુખ્ય પાકોને જમીન કઠણ થતી અટકાવવા અને પોષક તત્વોની ઉણપ પૂરવા પુષ્કળ ઓર્ગેનિક તત્વો જોઈએ છે. કપાસ અને મકાઈના પાક માટે એકર દીઠ ૪ ટન Mitti Gold કમ્પોસ્ટેડ ગાયનું છાણિયું ખાતર (composted cow dung manure) નો પાયાના ખાતર તરીકે ઉપયોગ કરવાની ભલામણ કરાય છે. કીમતી લાલ મરચાં અને હળદર માટે ખેડૂતોએ ખેતર તૈયાર કરતી વખતે પ્રતિ એકર ૨ ટન Mitti Gold ઓર્ગેનિક વર્મીકમ્પોસ્ટ ખાતર (organic vermicompost fertilizer) આપવું જોઈએ. ચલકા જમીન પાણી ખૂબ ઓછું પકડી રાખે છે; તેથી પ્રતિ એકર ૩૦૦ કિલોગ્રામ Mitti Gold એગ્રીકલ્ચરલ ચારકોલ (agricultural charcoal) ઉમેરવાથી માટી ભેજ પકડી રાખે છે અને પોષક તત્વો પાણી સાથે વહી જતા નથી. વનસ્પતિ વૃદ્ધિના તબક્કે ૨૦૦ કિલોગ્રામ Mitti Gold શુદ્ધ ગાયના છાણનો પાવડર (pure cow dung powder) આપવાથી જરૂરી નાઇટ્રોજન અને સૂક્ષ્મ તત્વો મળે છે જે પાકની આકર્ષકતા અને ગુણવત્તા સુધારે છે.

સેન્દ્રીય ખાતરોનો પ્રયોગ તેલંગાણાની જમીનના પ્રકાર અને પાક ચક્ર અનુસાર કરવો જોઈએ. લાલ મરચાં અને હળદરના ખેતરોમાં ખેડ કરતી વખતે જ કમ્પોસ્ટેડ ગાયનું છાણિયું ખાતર અને એગ્રીકલ્ચરલ ચારકોલ જમીનમાં આપો. મરચાની ફેરરોપણી વખતે ક્યારામાં વર્મીકમ્પોસ્ટ અને શુદ્ધ ગાયના છાણનો પાવડર ભેળવો. ક્યારે વાપરવું: વાવણી અને ફેરરોપણી જુલાઈ-ઓગસ્ટમાં ચોમાસું બેઠા પછી કરવામાં આવે છે. કપાસમાં ફૂલ આવતા પહેલાં મૂળ પાસે વર્મીકમ્પોસ્ટનો બીજો ડોઝ આપીને હળવું પિયત આપવું. ગરમીની ઋતુમાં અથવા પાણીની અછત વખતે પાક પર વર્મીવોશ રેડવાથી પાક તાજગી અનુભવે છે અને પોષક તત્વો ઝડપથી લે છે.

Mitti Gold ઓર્ગેનિક વર્મીકમ્પોસ્ટ ખાતરનો ઉપયોગ કરી મેળવેલ પરિણામોની કેમિકલ ખેતી સાથે તુલના કરતા મોટો ફાયદો જોવા મળે છે. તેલંગાણામાં રાસાયણિક ખેતીને લીધે જીવાતોમાં પ્રતિકાર શક્તિ વધી છે અને મોંઘા ખાતરોથી ખેડૂતો દેવામાં ડૂબી રહ્યા છે. ઓર્ગેનિક ખેતી ઇનપુટ ખર્ચ ઘટાડે છે અને પાકને મૂલ્યવાન બનાવે છે. સેન્દ્રીય રીતે ઉગાડેલા લાલ મરચાંનો રંગ વધુ લાલ હોય છે, તીખાશ (Capsaicin) નું પ્રમાણ વધુ હોય છે અને તે લાંબો સમય તાજા રહે છે, જેથી એપીએમસી (APMC) માં ઊંચા ભાવ મળે છે. તે જ રીતે, ઓર્ગેનિક કપાસના રેશા મજબૂત અને લાંબા થાય છે. ઓર્ગેનિક માટી ભેજ પકડી રાખતી હોવાથી અચાનક થતા દુષ્કાળમાં પણ પાકને બચાવી લે છે.

કમ્પોસ્ટેડ ગાયનું છાણિયું ખાતર આપવાથી જમીનમાં મિત્ર જીવાણુઓને જરૂરી ઓર્ગેનિક કાર્બન મળે છે. અત્યંત છિદ્રાળુ Mitti Gold એગ્રીકલ્ચરલ ચારકોલ ઉમેરવાથી ગરમ તાપમાનમાં પણ નાઇટ્રોજન સ્થિર કરતા બેક્ટેરિયા અને માયકોરાઇઝા ફૂગ જીવંત રહે છે. આ જીવાણુઓ જમીનમાંથી ફોસ્ફરસ અને પોટાશ છૂટા કરી મૂળ સુધી પહોંચાડે છે જેથી તંદુરસ્ત મૂળનો ફેલાવો થાય છે. આ પ્રક્રિયાથી અળસિયાનો ફેલાવો થાય છે જે કુદરતી ખેડનું કામ કરે છે.

તેલંગાણામાં લાલ મરચીના પાકમાં થ્રીપ્સ અને કચ્છી (Mites) જેવી જીવાતો ઝડપથી ફેલાય છે જે લીફ કર્લ (કોકડવા) વાયરસ લાવે છે, સાથે જ જમીનની ફૂગથી સુકારો રોગ થાય છે. રાસાયણિક જંતુનાશકો ઝેરી હોવાથી મંડીમાં માલ રિજેક્ટ થાય છે. ઓર્ગેનિક ખેડૂતો જમીનમાં ટ્રાઇકોડર્મા-મિશ્રિત વર્મીકમ્પોસ્ટ ખાતર ઉમેરીને આ રોગોને રોકે છે. ક્યારે વાપરવું: ખેતર તૈયાર કરતી વખતે અને ફેરરોપણી સમયે આપવું. પાક પર ગૌમૂત્ર અને લીંબોળીના તેલના દ્રાવણનો દર અઠવાડિયે છંટકાવ કરવાથી જીવાતો આપોઆપ દૂર રહે છે અને પાક કેમિકલ મુક્ત બને છે.

વારંગલ, ખમ્મામ અને નિઝામાબાદ એપીએમસી કપાસ, મરચાં અને હળદરના મુખ્ય વેપાર કેન્દ્રો છે. તેલંગાણા e-NAM ઓનલાઇન પોર્ટલ સાથે જોડાયેલ હોવાથી આખા ભારતમાંથી વેપારીઓ અહીં ડિજિટલ બોલી લગાવે છે. સેન્દ્રીય પદ્ધતિથી પકવેલા ખમ્મામ અને ગુંતુર લાલ મરચાંને બજારમાં ૩૦% થી ૫૦% સુધી વધુ ભાવ મળે છે. નિકાસકારો અને જૈવિક મસાલા કંપનીઓ Mitti Gold વર્મીકમ્પોસ્ટથી તૈયાર કરેલો પાક મોંઘા ભાવે ખરીદે છે કારણ કે તે કેમિકલ લેબ ટેસ્ટમાં સરળતાથી પાસ થાય છે. e-NAM થી ખેડૂતોને સીધું અને તુરંત પેમેન્ટ મળે છે.